Araç satışı için gerekli belgeler nelerdir?

Bireysel satıcının temel hazırlık dosyası

Araç sahibi satışa kendisi katılıyorsa kimliği ile araç tescil bilgisinin aynı kişiyi göstermesi ilk kontroldür. Geçerli fotoğraflı resmi kimliğini ve araç tescil belgesini yanında bulundur. Elektronik kayıtlar kullanılabilse bile belgeyi hazır tutmak, plaka, şasi ve sahiplik bilgisini görüşme ile ekspertiz aşamasında doğru eşleştirmeyi kolaylaştırır.

Notere götürülenler kadar, noterden önce kontrol edilen kayıtlar da önemlidir. Araç üzerindeki hak mahrumiyetleri, muayene ve borç durumunun satışa etkisi güncel sistem kayıtları üzerinden değerlendirilir. Bir kaydın işlem için engel olup olmadığını internet yorumuna bakarak değil, ilgili resmi hizmetten ve noterlikten öğren.

• Geçerli fotoğraflı resmi kimlik
• Araç tescil belgesi veya ruhsat bilgileri
• Güvenli ödeme işleminde kullanılacak, taraf bilgileriyle uyumlu hesap bilgisi
• Ekspertiz ve nihai satış bedeline ilişkin tarafların üzerinde anlaştığı kayıt
• Varsa yedek anahtar, servis kayıtları ve araçla birlikte teslim edilecek ekipman listesi

Araç sahibi yerine vekil satış yapacaksa

Vekâletname yalnızca var olduğu için her araç satışını kapsamaz. Araç satma, bedeli alma, devir sözleşmesini imzalama veya belirli bir taşıt hakkında işlem yapma yetkilerinin belgedeki kapsamı önemlidir. Eski tarihli, azledilmiş, süresi dolmuş ya da satış yetkisini açıkça içermeyen bir belgeyle işleme devam edilemeyebilir.

Vekil kendi kimliğini ve geçerli vekâlet bilgisini hazır bulundurmalıdır. Güvenli ödeme hesabının kimin adına olacağı, satış bedelinin kime aktarılacağı ve vekâletin bedeli tahsil yetkisini kapsayıp kapsamadığı özellikle önceden sorulmalıdır. Bu konuda genelleme yapmak yerine belgeyi noterliğe gösterip işlem özelinde yanıt almak gerekir.

• Vekilin geçerli resmi kimliği
• Araç satışını ve gerekiyorsa bedel tahsilini kapsayan geçerli vekâletname
• Araç sahibi ile araç bilgilerinin vekâlet ve tescil kaydıyla uyumu
• Güvenli ödemede kullanılacak hesabın yetki kapsamına uygunluğu
• Noterliğin talep ettiği ek doğrulama veya asıl belge

Şirket veya başka bir tüzel kişiye ait araçlarda

Şirket aracında satış yapan kişinin şirketi temsil ve ilzam yetkisi bulunmalıdır. Ticaret sicili, imza yetkisi ve şirket kimlik bilgileri güncel kayıtlar üzerinden kontrol edilir; işlem türü ve şirket yapısına göre ek karar veya belge gerekebilir. Eski imza sirkülerine veya görev unvanına dayanarak yetkinin devam ettiğini varsayma.

Fatura, vergi ve muhasebe boyutu bireysel satıştan farklı olabilir. Otonef veya noterlik vergi danışmanlığı yerine geçmez; şirketin mali müşaviriyle satış bedeli, faturalama ve kayıt düzenini işlemden önce netleştirmek gerekir. Noter için hazırlanan evrak ile muhasebe için saklanan evrak aynı dosyada takip edilse bile amaçları farklıdır.

• İşlemi yapacak yetkilinin resmi kimliği
• Güncel temsil ve imza yetkisini gösteren kayıt veya belgeler
• Şirket unvanı, vergi ve araç tescil bilgilerinin uyumu
• Gerekli görülürse yetkili organ kararı veya özel satış yetkisi
• Mali müşavir tarafından teyit edilen fatura ve muhasebe düzeni

Özel durumlarda neden noterliğe önceden sorulmalı?

Miras kalan araç, birden fazla hak sahibi, küçük veya kısıtlı adına kayıt, yabancı kişi, diplomatik ya da özel plaka, rehin veya mahkeme kararı gibi durumlar standart bireysel satıştan ayrılır. Bu işlemlerde ek izin, temsil, veraset veya tercüme belgesi gerekebilir. İnternetteki tek bir kontrol listesini bu durumlara uygulamak yanlış yönlendirme yaratır.

Noterliği ararken durumu kısa ve tam anlat: Araç kimin adına kayıtlı, işlemi kim yapacak, tarafların vatandaşlık veya şirket durumu nedir ve bilinen bir kısıt var mı? Belgenin fotoğrafını gelişigüzel mesajlaşma hesaplarına göndermek yerine noterliğin resmi başvuru kanalını kullan. Gerekirse e-Devlet üzerindeki Türkiye Noterler Birliği e-Randevu/Başvuru hizmetini incele.

1. 01

   Sahiplik biçimini belirle

   Bireysel, şirket, miras veya temsil durumunu tescil kaydıyla eşleştir.

2. 02

   İşlemi yapacak kişiyi netleştir

   Araç sahibi mi, vekil mi, şirket yetkilisi mi olacağını randevudan önce belirle.

3. 03

   Belge kapsamını noterliğe sor

   Asıl, tercüme, apostil, karar veya ek yetki gerekip gerekmediğini işlem özelinde öğren.

4. 04

   Eksik belgeyi tamamlamadan ödeme açma

   Devir yapılabilirliği doğrulanmadan güvenli ödeme sürecini son dakikada başlatma.

e-Devlet ve resmi kayıtlarda yapılacak kontroller

e-Devlet üzerindeki TNB ve ilgili kurum hizmetleri, araç sahipliği ve bazı işlem kayıtlarını görmeye yardımcı olur. Ancak ekranda bir bilginin görünmemesi, tüm satış şartlarının otomatik olarak karşılandığı anlamına gelmez. Özellikle hak mahrumiyeti, borç, ceza, muayene veya sigorta başlıklarının işlem günündeki etkisini ilgili resmi hizmetten ve noterlikten doğrula.

Satıştan önce kontrol ettiğin sayfaların resmi alan adında olduğundan emin ol. Arama reklamıyla açılan benzer tasarımlı sitelere kimlik, şifre veya araç bilgisi girme. e-Devlet’e yalnızca kendi tarayıcından veya resmi uygulamadan giriş yap ve tek kullanımlık doğrulama kodunu kimseyle paylaşma.

• Adına tescilli araç ve tescil bilgisi
• Bilinen hak mahrumiyeti veya satışa etki edebilecek kayıtlar
• Muayene, ceza ve vergiyle ilgili güncel resmi sorgular
• Kişi vekâletnameleri ve temsil durumuyla ilgili TNB hizmetleri
• Güvenli ödeme işlem kaydı ve e-Randevu/Başvuru imkânı

Güvenli ödeme için hazırlanacak bilgiler

Belge dosyası tamam olsa bile yanlış hesap veya taraf bilgisi güvenli ödeme kaydını geciktirebilir. Satıcı, alıcı ve araç bilgileri ile üzerinde anlaşılan nihai bedel birbiriyle uyumlu olmalıdır. Sistemin istediği iletişim ve hesap alanlarını tahmin ederek değil, resmi kimlik ve banka kaydı üzerinden doldur.

Ticaret Bakanlığının açıkladığı akışta satıcı kaydı başlatır; alıcı, kendisine ulaşan referansla bilgileri onaylar ve bedeli sistem hesabına aktarır. Kullanılan bankanın ya da ödeme kuruluşunun ücret, süre ve desteklediği transfer koşulları güncel olabilir. Rakam veya ücret ezberlemek yerine satış gününde resmi ekranda gösterilen bilgiyi esas al.

• Satıcı ve alıcının doğru kimlik bilgileri
• Plaka ve sistemin istediği araç tanımlayıcıları
• Ekspertiz sonrası kesinleşmiş satış bedeli
• Satıcı tarafında kullanılacak uygun hesap bilgisi
• Her iki tarafın erişebildiği güncel telefon veya iletişim kanalı
• Doğru güvenli ödeme referansı ve işlem özeti

Noter sonrası saklanacak kayıt ve teslim listesi

Satış bittiğinde belgeleri dağınık mesajlar içinde bırakma. Noter satış sözleşmesini, güvenli ödeme işlem kaydını, varsa ekspertiz raporunu ve teslim tutanağını tarih sırasıyla sakla. Bu dosya, tarafların ne üzerinde anlaştığını ve aracın hangi anda teslim edildiğini daha sonra açıklamayı kolaylaştırır.

Araçla birlikte yedek anahtar, kullanım kitapçığı, servis belgeleri, çıkarılabilir aksesuar ve mevsimlik lastik verilecekse teslim anında listele. HGS etiketi, kişisel cihaz bağlantıları, navigasyon kayıtları ve araç içindeki kişisel belgeleri unutma. Dijital hesaplardan çıkış yapıp kişisel veriyi silmek de belge hazırlığının tamamlayıcı parçasıdır.

• Noter satış sözleşmesi veya resmi işlem kaydı
• Güvenli ödeme referansı ve işlem sonucu
• Ekspertiz raporu ile nihai teklif kaydı
• Anahtar, ekipman ve aracın fiili teslim notu
• Kişisel verilerin ve araç içi dijital hesapların temizlendiğine ilişkin kendi kontrolün