Ücretsiz araç ekspertizi neleri kapsar, neleri kapsamaz?

Ücretsiz olan hizmet ile bağımsız ekspertiz raporunu ayır

Araç satışında ‘ekspertiz’ sözcüğü farklı hizmetler için kullanılabilir. Bir alıcının kendi ekibiyle yaptığı fiziksel kontrol, TSE hizmet yeterlilik belgesi bulunan bir işletmenin düzenlediği standart kapsamlı rapor ve yetkili serviste yapılan marka özelindeki teşhis aynı belge değildir. Otonef’in ücretsiz incelemesi, başvuruya konu aracın durumunu anlamak ve teklif kararını desteklemek içindir. Randevuda hangi çıktının verileceği ve raporun kullanım amacı baştan açıklanmalıdır.

Ticaret Bakanlığı, motorlu kara taşıtı ticareti mevzuatının ekspertiz raporlarının düzenlenmesine ilişkin usul ve esasları kapsadığını belirtir. Bakanlığın geçmiş düzenleme açıklamalarında da rapor unsurlarının TSE standardıyla belirlenmesi ve rapor düzenleyen işletmeler için yükümlülükler vurgulanmıştır. Bu nedenle satış sürecindeki ücretsiz kontrolü, mevzuat kapsamında gerekli olabilecek veya başka bir alıcı-kurum tarafından istenebilecek bağımsız ekspertiz raporuyla otomatik olarak eşdeğer saymamak gerekir.

• Otonef ücretsiz incelemesi: araç beyanını doğrulayıp teklif sürecini destekler.
• Bağımsız ekspertiz raporu: raporu düzenleyen kuruluşun yetkisi ve standardına göre ayrı bir hizmettir.
• Yetkili servis teşhisi: marka sistemlerine, özel ekipmana ve servis kapsamına bağlı olabilir.
• Yasal veya kurumsal belge ihtiyacı: somut satış modeline göre noterlikten ya da yetkili kurumdan teyit edilmelidir.

Araç kimliği ve kilometre kontrolü neden ilk sıradadır?

Doğru aracı incelemeden doğru fiyat konuşulamaz. Ruhsattaki marka, model yılı, tip, yakıt ve tescil bilgileri ile şasi numarasının araç üzerindeki tanımlayıcı alanlarla uyumu kontrol edilir. Motor, şanzıman ve donanım paketi ruhsatta tam ayrıntıyla görünmüyorsa servis kaydı, fatura, üretici etiketi veya araçtaki donanımlar yardımcı olabilir. Aynı model adındaki farklı paketler, piyasa karşılaştırmasını belirgin biçimde değiştirebilir.

Kilometre yalnız gösterge ekranındaki sayı değildir. Gösterge değeri, satıcının beyanı, bakım faturaları, servis kayıtları ve ulaşılabilen resmî muayene bilgileriyle birlikte okunur. e-Devlet üzerindeki TÜVTÜRK Muayene Durum Sorgulama hizmeti araç muayene durumuna erişim sağlar; erişilebilen kaydın içeriği ve kullanım koşulu zamanla değişebilir. Ekspertiz, resmî kayıtların yerine geçmez ve kayıtların tamamını kendiliğinden garanti edemez.

1. 01

   Ruhsat eşleştirmesi

   Plaka, şasi ve temel araç kimliği bilgileri başvurudaki seçimle karşılaştırılır.

2. 02

   Versiyon doğrulaması

   Motor, şanzıman, gövde ve donanım için mevcut belge ve araç üzerindeki göstergeler incelenir.

3. 03

   Kilometre beyanı

   Güncel gösterge fotoğrafı alınır ve beyan edilen değer kayda geçirilir.

4. 04

   Geçmiş kayıt kontrolü

   Bakım, servis ve muayene kayıtları varsa tarih-kilometre sırası açısından karşılaştırılır.

Kaporta, boya ve taşıyıcı bölge incelemesi

Kaporta incelemesinde amaç aracı ‘hatasız’ veya ‘kusurlu’ diye tek kelimeyle sınıflandırmak değildir. Panellerde boya kalınlığı farklılıkları, parça değişimi, sökme-takma izleri, kaynak veya düzeltme belirtileri ve yüzey kusurları not edilir. Lokal kozmetik boya ile taşıyıcı bölgedeki onarım aynı risk ve değer etkisine sahip değildir. Bu nedenle bulgular parça ve işlem türü düzeyinde anlatılmalıdır.

Şasi, podye, direk, tavan ve airbag gibi güvenlikle ilişkili alanlarda inceleme daha dikkatli yürütülür. Görsel kontrol her onarımı veya geçmiş darbeyi kesin olarak ortaya çıkaramayabilir; kaplama, kir, erişim kısıtı ya da parçanın sökülmeden görülememesi sonucu sınırlar. Şüpheli bir bulgu varsa ileri kontrol veya uzman servis önerilebilir. Satıcıdan habersiz söküm yapılmamalı ve ek işlem gerekiyorsa kapsam ile olası ücret önceden onaylanmalıdır.

• Boyalı, lokal boyalı ve değişen parçalar ayrı ayrı kaydedilir.
• Sökme-takma izi ile parça değişimi aynı sonuç gibi sunulmaz.
• Şasi, podye, direk ve airbag bulguları teklif açıklamasında görünür tutulur.
• Erişilemeyen veya ileri teşhis gerektiren alanlar ‘kontrol edildi’ diye işaretlenmez.
• Satıcının önceden doğru beyan ettiği kusur, yeni bulunmuş gizli kusur gibi gösterilmez.

Mekanik, yürüyen aksam ve elektronik kontroller

Mekanik değerlendirme aracın soğuk veya sıcak çalışma koşuluna, test ortamına ve erişilebilen ekipmana bağlıdır. Motorun çalışması, olağan dışı ses veya duman, sıvı kaçakları, şanzıman tepkisi, direksiyon, fren hissi, süspansiyon ve lastikler gözlemlenebilir. Kısa bir kontrol, motorun içini sökerek yapılan revizyon incelemesi değildir; gelecekte arıza çıkmayacağına dair garanti de vermez.

Gösterge uyarıları ve uygun cihazla okunabilen hata kayıtları önemli ipuçları sağlar. Bununla birlikte silinmiş geçmiş kayıtlar, üreticiye özel kapalı modüller veya aralıklı arızalar standart bir taramada görünmeyebilir. Elektrikli ve hibrit araçlarda batarya sağlığı, yüksek voltaj sistemi ve üreticiye özel ölçümler ayrı uzmanlık ve ekipman gerektirebilir. Bu modüllerin ücretsiz kontrol kapsamında olup olmadığı araç türü ve randevu planıyla netleştirilmelidir.

• Motor çalışma sesi, görülebilen kaçaklar ve gösterge uyarıları
• Şanzıman geçişi veya kavrama davranışı hakkında mevcut koşuldaki gözlem
• Direksiyon, fren, süspansiyon ve lastiklerin görülebilen durumu
• Uygun cihaz bulunduğunda erişilebilen elektronik hata kayıtları
• İleri teşhis, söküm, kompresyon, batarya sağlık veya dinamometre testinin ayrıca tanımlanması

Ücretsiz ekspertizden sonra teklif nasıl açıklanmalı?

İnceleme tamamlandığında satıcıya yalnız tek rakam söylemek yerine beyanla uyumlu alanlar, yeni bulgular ve teklif üzerinde etkili unsurlar özetlenmelidir. Yanlış paket eşleşmesi, farklı kilometre, beyan dışı hasar veya mekanik ihtiyaç varsa bunların hangi yöntemle tespit edildiği gösterilmelidir. Tüm farkı ‘masraf’ adıyla toplamak, araç sahibinin karar vermesini zorlaştırır.

Nihai teklif; tutar, geçerlilik süresi, ödeme yöntemi, noter planı ve teslim koşuluyla birlikte değerlendirilmelidir. Otonef incelemesinin ücretsiz olması, teklifin piyasa karşılaştırmasından bağımsız olduğu veya araç sahibinin sonucu kabul etmek zorunda olduğu anlamına gelmez. Satıcı açıklama isteyebilir, teklifi düşünebilir veya reddedebilir. Satışa geçilmiyorsa güvenli ödeme ve noter gibi üçüncü taraf işlemleri başlatılmamalıdır.

1. 01

   Beyan karşılaştırması

   Başvuruda söylenenlerle fiziksel bulguların nerede örtüştüğü veya ayrıldığı açıklanır.

2. 02

   Bulgu kanıtı

   Ölçüm, fotoğraf, cihaz kaydı veya gözlem dayanağı gösterilir.

3. 03

   Teklif gerekçesi

   Önemli farkların fiyat değerlendirmesindeki yeri anlaşılır dille özetlenir.

4. 04

   Koşulların sunulması

   Geçerlilik, ödeme, noter ve teslim planı rakamla birlikte verilir.

5. 05

   Özgür karar

   Araç sahibi ücretsiz inceleme nedeniyle satışa zorlanmaz.

Hangi masraflar ücretsiz hizmetin dışında kalabilir?

Otonef değerleme ve ekspertiz için araç sahibinden ücret almaz. Buna karşılık noter harcı veya döner sermaye kalemi, bankanın ya da güvenli ödeme kuruluşunun işlem ücreti, aracın taşınması için çekici, özel serviste yapılacak söküm-ileri teşhis, başka bir kurumdan istenen bağımsız rapor veya satış öncesi onarım gibi kalemler üçüncü kişilerce ücretlendirilebilir. Güncel tutarlar kurum ve işleme göre değiştiğinden sitede sabit masraf vaadi verilmemelidir.

Araç sahibi ek bir hizmet önerildiğinde bunun satış için zorunlu olup olmadığını, kimin talep ettiğini, sonucu kimin kullanacağını ve ücreti kimin ödeyeceğini sormalıdır. Ücretsiz ekspertiz ifadesiyle bağlantısız masrafların gizlenmesi doğru değildir. Otonef dışındaki bir kuruluşa ödeme yapılacaksa kuruluş adı, işlem kapsamı ve ücret onayı yazılı olmalı; kişisel hesaba açıklamasız para gönderilmemelidir.

• Noterlik ve tescil sürecindeki güncel resmî işlem kalemleri
• Banka veya yetkili güvenli ödeme kuruluşunun uyguladığı ücretler
• Çekici, yol yardımı veya şehirler arası araç taşıma hizmeti
• Yetkili servis, marka özel teşhis, parça sökümü veya ileri test
• Araç sahibinin tercih ettiği bakım, onarım, temizlik veya kozmetik hazırlık
• Başka bir alıcı veya kurum için ayrıca istenen bağımsız rapor

Randevu öncesi ücretsiz kapsamı yazılı netleştir

Ekspertiz randevusundan önce aracın marka-modeli, yakıt türü, çalışma durumu ve bulunduğu yer paylaşılmalıdır. Aracın hareket edememesi, ciddi mekanik arıza, elektrikli-hibrit sistem veya özel gövde değişikliği standart planı etkileyebilir. Kontrolün nerede yapılacağı, tahmini kapsamı, satıcıdan hangi belge ve anahtarların istendiği ve ileri inceleme ihtimalinde nasıl karar verileceği WhatsApp üzerinden özetlenebilir.

Randevu sonrası araç bir tesiste bırakılacaksa anahtar sayısı, kilometre, yakıt-şarj seviyesi, mevcut görünen hasarlar ve teslim sorumluluğu kayıt altına alınmalıdır. Noter devri tamamlanmadan araç ve anahtarın kontrolsüz bırakılması gerekmez. Kapsamla ilgili yanıt alamıyorsan veya ücretsiz denilmesine rağmen açıklanmayan bir ödeme isteniyorsa işlemi durdurup yazılı açıklama istemek en güvenli adımdır.