Araç satış teklifleri nasıl karşılaştırılır?

Önce tekliflerin aynı araç bilgisine dayandığını doğrula

Bir teklif talebinde aracın tam donanımı, kilometresi ve hasar ayrıntıları paylaşılmış; diğerinde yalnızca marka, model ve yıl söylenmişse iki rakam eşit bilgiyle oluşmamıştır. Eksik beyan verilen taraftaki yüksek rakam, araç görüldüğünde korunmayabilir. Bu nedenle ruhsat bilgisi, güncel kilometre, servis geçmişi, tramer, boya-değişen, taşıyıcı bölge ve mekanik durumdan oluşan tek bir özet hazırlamak gerekir.

Fotoğraf seti de aynı olmalıdır. Bir alıcıya kusurlu bölgenin yakın çekimini gönderip diğerine yalnız temiz dış fotoğraflar iletmek tekliflerin dayanağını değiştirir. Bilmediğin alanları aynı biçimde ‘bilmiyorum’ olarak işaretle. Sonradan ortaya çıkan yeni bir bilgi olursa yalnız seçtiğin tarafa değil, karşılaştırdığın tüm taraflara güncellemeyi gönder ve tekliflerini yeniden teyit et.

• Model yılı, marka, model, motor, şanzıman ve bilinen donanım paketi
• Güncel kilometre, bulunduğu yer ve kullanım durumu
• Tramer, ağır hasar, boya, değişen ve taşıyıcı bölge bilgileri
• Mekanik uyarılar, servis geçmişi, muayene ve anahtar sayısı
• Aynı tarihte çekilmiş dış, iç, gösterge ve kusur fotoğrafları
• Rehin, haciz veya devri etkileyebilecek bilinen bir durum

Tahmin, ön değer ve nihai teklifi ayrı sınıflandır

İlan sitesindeki fiyat tahmini, aracın hangi rakamdan ilan edilebileceğine ilişkin bir gösterge olabilir. Online ön değer, beyan edilen araç bilgileri üzerinden daha somut bir başlangıç değerlendirmesidir. Nihai teklif ise araç kimliği ve fiziksel durum kontrol edildikten sonra, ödeme ve teslim şartlarıyla birlikte sunulan uygulanabilir tekliftir. Bu üç aşamayı tek sütunda toplamak karşılaştırmayı yanıltır.

Her rakamın yanında onu veren tarafın kullandığı ifadeyi değil, gerçekten hangi kontrolün yapıldığını yaz. ‘Kesin’ denilen rakam araç görülmeden verilmişse ekspertizde değişme ihtimalini sor. ‘Nihai’ denilen teklifin de süre, ödeme ve teslim koşulları olabilir. Ticaret Bakanlığının elektronik ön değerlemeye ilişkin kuralları kapsam dahilindeki hizmetler için yükümlülükler getirir; kendi teklifinin hangi düzenleme ve hizmet kapsamında olduğunu işlem tarihindeki belgelerden doğrulamak gerekir.

1. 01

   Aşamayı etiketle

   Otomatik tahmin, uzman ön değeri, ilan önerisi veya ekspertiz sonrası nihai teklif olarak yaz.

2. 02

   Kontrol düzeyini kaydet

   Yalnız form mu dolduruldu, fotoğraf mı incelendi, araç fiziksel olarak görüldü mü belirt.

3. 03

   Değişim koşulunu sor

   Hangi yeni bulgu veya yanlış beyan teklifin yeniden değerlendirilmesine yol açabilir öğren.

4. 04

   Geçerliliği doğrula

   Teklifin hangi tarih ve koşula kadar geçerli olduğunu yazılı olarak al.

5. 05

   Karar tarihini planla

   Süresi dolan iki rakamı farklı günlerin piyasa koşullarıyla kıyaslamamaya çalış.

Teklif tutarı ile eline geçecek net tutarı ayır

Bazı teklifler brüt bir rakam gösterirken ekspertiz, dosya, taşıma, hazırlık, komisyon veya başka bir hizmet kalemini sonradan konuşabilir. Bir teklifin gerçekten daha yüksek olup olmadığını anlamak için işletmenin kendi ücretlerini ve üçüncü tarafların olası işlem ücretlerini ayrı satırlarda görmek gerekir. Belirsiz bir ‘masraflar düşülecek’ ifadesi yerine kalemin adı, kime ödendiği ve hangi aşamada doğduğu sorulmalıdır.

Ücretsiz ekspertiz iddiası açık olmalıdır: hizmetin gerçekten ücretsiz olup olmadığı, teklif reddedilirse bir bedel çıkıp çıkmadığı ve satış için bağlayıcılık yaratıp yaratmadığı görülmelidir. Otonef’te değerleme ve ekspertiz ücretsizdir; satıcı teklifi kabul etmek zorunda değildir. Noterlik, banka veya güvenli ödeme kuruluşunun güncel tarifesi ise Otonef hizmetinden ayrı, üçüncü taraf işlemidir ve işlem gününde ilgili kuruluştan doğrulanmalıdır.

• Görünen teklif tutarı ve varsa açıklanan kesintiler
• Ekspertiz, dosya, komisyon, lojistik veya teslim hizmeti ücreti
• Noter, banka ve güvenli ödeme kuruluşu gibi üçüncü taraf ücretleri
• Teklif reddedildiğinde veya randevu iptalinde doğabilecek koşullar
• Araçta bırakılması istenen aksesuar, lastik seti veya ek ekipmanın kapsamı
• Ödemenin hangi kişi ya da işletme hesabından yapılacağı

Güvenli ödeme ve noter planı teklifin parçasıdır

Satış tutarı kadar bedelin nasıl aktarılacağı da önemlidir. Ticaret Bakanlığı, ikinci el motorlu kara taşıtı satışlarında ilgili ödeme yöntemleri kullanıldığında Güvenli Ödeme Sisteminin tüm gerçek ve tüzel kişiler için zorunlu uygulandığını duyurur. Temel akışta satıcı resmi kanaldan işlemi başlatır, alıcı referansla bilgileri onaylayıp bedeli sistemdeki hesaba aktarır ve noter devriyle ödeme sonuçlanır. Kuruluş ekranı ve ücretleri değişebileceği için güncel talimat işlem gününde kontrol edilmelidir.

Sadece dekont görüntüsü gönderen, satış bedelini üçüncü kişinin hesabından aktaracağını söyleyen veya noter öncesi anahtar isteyen yüksek teklif daha fazla risk taşıyabilir. Teklif sahibinin gerçek kimliği veya işletme bilgisi, güvenli ödeme kaydındaki taraf, noter sözleşmesindeki alıcı ve fiilen aracı teslim alacak kişi uyumlu olmalıdır. Uyumsuzluk varsa hız baskısıyla devam etmek yerine resmi kanaldan doğrulama yapılmalıdır.

1. 01

   Ödeme kuruluşunu belirle

   Kullanılacak banka veya yetkili ödeme kuruluşunu ve resmi giriş kanalını önceden öğren.

2. 02

   Tarafları eşleştir

   Teklifi veren, güvenli ödeme kaydındaki alıcı ve noter sözleşmesindeki kişinin uyumunu kontrol et.

3. 03

   Tutarı karşılaştır

   Yazılı nihai teklif, güvenli ödeme kaydı ve noter sözleşmesindeki rakam aynı olmalı.

4. 04

   Sistem durumunu gör

   Ekran görüntüsü yerine kendi resmi kanalındaki işlem durumunu esas al.

5. 05

   Teslimi sona bırak

   Anahtar, yedek anahtar ve fiili araç teslimini devir ve ödeme teyidinden sonra yap.

Zaman, ulaşım ve belirsizlik maliyetini görünür yap

Teklif karşılaştırmasında yalnız parasal kesintiler değil, sürecin senden istediği zaman ve ulaşım da önemlidir. Uzak bir noktadaki yüksek ön değer; birden fazla randevu, taşıma, izin günü veya konaklama gerektiriyorsa toplam karar farklılaşabilir. Buna karşılık hızlı olduğunu söyleyen bir teklif de noter, ödeme ve ekspertiz kapasitesi doğrulanmadıysa gerçekten kısa sürede tamamlanmayabilir.

Her taraf için beklenen adımları sırala: bilgi incelemesi, ekspertiz yeri, nihai teklif zamanı, güvenli ödeme kaydı, noter ve teslim. Bunlar kesin süre vaadi değildir; operasyonel planı anlamaya yarar. Aynı gün satış bazı koşullarda mümkün olsa da tarafların hazır olması, araçta engel bulunmaması ve resmi sistemlerin erişilebilirliği gibi değişkenlere bağlıdır. Bu yüzden teklif puanına belirsizlik payı eklemek gerekir.

• Ekspertiz ve noter için gidilecek toplam mesafe
• Kaç ayrı randevu veya fiziksel ziyaret gerektiği
• Nihai teklifin hangi aşamada verileceği
• Ulaşım, taşıma veya işten izin gibi kişisel maliyetler
• Randevu ertelenirse teklifin korunup korunmadığı
• Çevre ilden başvuruda operasyonel kapsamın önceden teyidi

Basit bir teklif karşılaştırma tablosu oluştur

Kararı sadeleştirmek için her teklif için aynı satırları içeren bir tablo kullan. İlk bölümde araç bilgisi ve teklif aşaması, ikinci bölümde tutar ve masraflar, üçüncü bölümde güvenli ödeme-noter, son bölümde teslim ve belirsizlikler yer alsın. Koşulu yazılı olmayan alanı boş bırakmak yerine ‘teyit edilmedi’ olarak işaretle. Böylece yüksek rakamın hangi varsayımlara dayandığı gözden kaçmaz.

Tek bir toplam puan üretmek zorunda değilsin. Senin önceliğin net tutar, hız, güvenlik veya daha az uğraş olabilir. Her ölçüte kendi önem dereceni ver; fakat güvenli ödeme ve gerçek kimlik doğrulamasını pazarlık konusu yapma. İki teklif çok yakınsa, koşulları daha açık ve fiziksel inceleme sonrası daha az sürpriz taşıyan seçenek pratikte daha uygulanabilir olabilir.

1. 01

   Teklif türünü yaz

   Tahmin, ön değer veya nihai teklif ayrımını tablonun ilk satırına koy.

2. 02

   Net tutarı hesapla

   Açıklanmış masrafları ve üçüncü taraf giderlerini ayrı göster; belirsiz kalemi işaretle.

3. 03

   Güvenliği kontrol et

   Güvenli ödeme, noter ve teslim sırasını eksiksiz tarif eden seçeneği ayır.

4. 04

   Uygulanabilirliği ölç

   Randevu, mesafe, belge ve teklif geçerliliğini kendi satış planınla karşılaştır.

5. 05

   Son teyidi al

   Karar vermeden önce araç beyanı değişmediyse nihai koşulları yazılı olarak yeniden doğrula.